Rewilding i bezdroża

Przyroda w Dolinie

Rezerwat Przyrody „Gołoborze” i Geomorfologia

Podwaliną bieszczadzkiej potęgi w dolinie Rabskiego Potoku (znajdującej się geologicznie w obrębie tzw. łuski Bystrego) są unikalne procesy z końca epoki lodowcowej. Zjawiska peryglacjalne doprowadziły tu do rozpadu bloków skalnych z piaskowca, formując strome piargi. Najbardziej spektakularne złoża rumowisk chroni Rezerwat Gołoborze (13,90 ha).

To środowisko stanowi siedlisko uwzględnione w sieci Natura 2000 (kod 8150). W gęstym, cienistym lesie jodłowo-świerkowym odnajdziemy między innymi rzadki, chroniony mech – bielistkę siwą (Leucobryum glaucum). By chronić rezerwat przed erozją wywołaną ruchem ludzkim, wejścia do jaskiń szczelinowych osłonięto potężną kratą, a ruch odbywa się po kładkach z punktami widokowymi.

Skarby w głębi łuski Bystrego

Dawne prace kamieniołomów odsłoniły w Rabem potężne zasoby fliszu karpackiego. Odnajdziemy tutaj wysoko wykształcone złoża minerałów, niespotykane powszechnie w tych rejonach, z uwzględnieniem żółtego aurypigmentu, pięknych form kryształów górskich, a także krwistoczerwonych, rzadkich kryształów realgaru (siarczku arsenu).

„Rewilding” – powrót potężnych zwierząt

Dolina oraz pokrywający ją masyw Chryszczatej (o powierzchni przewyższającej całe Tatry Polskie) to tereny określane jako dzikie zaplecze – Bieszczady Wild Mode. Odkąd w 1946 r. przerwano procesy osadnicze, natura błyskawicznie rozpoczęła proces tzw. rewildingu. Zatarte szlaki, rozległa puszcza i wszechobecna cisza stworzyły dom dla megafauny, która stroni od skupisk ludzkich.

To jedno z miejsc w Europie Środkowej, w którym masz realną (i wysoką statystycznie) szansę na bliskie spotkanie z niedźwiedziem brunatnym, rysiem czy watahą wilków. Dolinę zasiedliły również olbrzymie stada żubrów, a inżynierskie zapędy bobrów wykreowały od zera m.in. fenomenalne Jeziorko Bobrowe. Obcowanie z tutejszą naturą wymaga zachowania fundamentalnych rygorów – zakazu krzyku i starannego utylizowania zapachów żywności, o czym nieustannie przypominają gospodarze bazy.